ترب یک موتور جستوجوی خرید است. کاربر نام کالا را در وبسایت یا اپلیکیشن آن جستوجو میکند، پیشنهادهای فروشگاههای مختلف را کنار هم میبیند و میتواند قیمت، مشخصات کالا و اطلاعات فروشنده را مقایسه کند. نقش اصلی ترب کمک به جستوجو و انتخاب است؛ خرید نهایی، پرداخت و ارسال معمولاً در فروشگاهی انجام میشود که کاربر انتخاب کرده است. به همین دلیل، تجربهٔ خرید علاوه بر امکانات ترب به عملکرد همان فروشنده نیز وابسته است.
تاریخچه و شخصیت حقوقی. ایدهٔ ترب در سال ۱۳۹۳ در جمعی از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف شکل گرفت. علی بابایی و مجید رحیمینژاد از بنیانگذاران اولیهٔ این کسبوکار بودند. در سال ۱۳۹۵، شرکت «فنگستران پیشرو بازار» برای ادارهٔ سرویس ثبت شد و حقوق آن در اختیار این شرکت قرار گرفت. ترب از یک ابزار جستوجوی کالا به بستری برای مقایسهٔ پیشنهادهای فروشگاههای اینترنتی و حضوری گسترش یافته است.
مقیاس و حوزهٔ فعالیت. ترب اطلاعات میلیونها کالا را از بیش از ۱۰۰ هزار فروشگاه اینترنتی ایرانی گردآوری و نمایش میدهد. کالاهای دیجیتال، لوازم خانگی، پوشاک، زیبایی و بهداشت، ابزار و تجهیزات ساختمانی تنها بخشی از دستههای قابل جستوجو هستند. در بعضی جستوجوها، پیشنهاد فروشندگان حضوری نیز در کنار فروشگاههای آنلاین دیده میشود. تنوع فروشنده و کالا، امکان مقایسه را بیشتر میکند؛ بااینحال تعداد گزینهها به معنای یکسان بودن کیفیت خدمات همهٔ فروشگاهها نیست.
محصول چگونه کار میکند؟ ترب اطلاعات و قیمت محصولات فروشگاههای همکار را دریافت، دستهبندی و برای نمایش در نتایج جستوجو پردازش میکند. تشخیص اینکه دو عنوان متفاوت به یک کالای یکسان اشاره دارند، بهروز نگهداشتن قیمت و موجودی، فهم جستوجوی فارسی و مرتبکردن نتیجهها از مسئلههای اصلی این محصولاند. خریدار میتواند پیشنهادهای چند فروشنده را در یک صفحه بررسی کند؛ اما پیش از پرداخت باید مدل دقیق کالا، موجودی، هزینه و زمان ارسال و شرایط خدمات پس از فروش را در صفحهٔ فروشنده دوباره بررسی کند. قیمت درجشده در نتایج ممکن است با قیمت نهایی فروشگاه تفاوت پیدا کند.
مدل همکاری با فروشگاهها. فروشگاه اینترنتی برای حضور در ترب ثبتنام میکند، پس از بررسی و تأیید، اطلاعات محصولاتش دریافت و در نتایج نمایش داده میشود. در سرویس اصلی، فروشگاه برای ورود کاربر از مسیر ترب هزینه میپردازد؛ بنابراین درآمد این بخش بر پایهٔ ارجاع بازدیدکننده به فروشگاه است، نه فروش مستقیم کالا توسط ترب. فروشندگان حضوری نیز میتوانند محصولات و قیمتهای خود را ثبت کنند تا کاربران نزدیکتر، امکان پیدا کردن آنها را داشته باشند.
انتخاب فروشنده و پیگیری خرید. در کنار قیمت، سابقهٔ حضور فروشگاه، امتیاز عملکرد و اطلاعاتی مانند شیوهٔ ارسال و پرداخت به تصمیمگیری کمک میکند. امتیاز عملکرد فروشگاهها با توجه به دادههای پیگیری سفارش کاربران محاسبه میشود؛ پس بهتر است آن را همراه با جزئیات پروفایل فروشنده بخوانید و تنها به عدد امتیاز تکیه نکنید. اگر پس از خرید مشکلی پیش بیاید، مسیر نخست تماس با خود فروشگاه است. در صورت حلنشدن مشکل، امکان ثبت پیگیری سفارش از طریق ترب وجود دارد. نشان «ضمانت ترب» نیز برای برخی فروشندگان ارائه میشود و پوشش آن به شرایط مشخص، از جمله روش پرداخت و مهلت ثبت درخواست، وابسته است؛ این نشان شامل همهٔ فروشگاهها و همهٔ خریدها نمیشود.
محصولات مرتبط. در کنار موتور جستوجوی خرید، میکسین برای راهاندازی فروشگاه آنلاین و تربپی برای پرداخت اعتباری و اقساطی در مجموعهٔ محصولات معرفیشده کنار ترب قرار دارند. هرکدام مسئلهٔ متفاوتی از مسیر خرید و فروش را هدف میگیرند: پیدا کردن گزینهٔ مناسب، حضور فروشنده در فضای آنلاین و فراهمکردن امکان پرداخت. این خدمات را نباید با کارکرد اصلی موتور جستوجوی ترب یکی دانست؛ شرایط هر خدمت در محصول مربوط به خودش تعیین میشود.
در مجموع، ارزش ترب برای خریدار در کمکردن زمان جستوجو و آشکارکردن تفاوت قیمت و شرایط فروشندههاست. برای فروشگاه نیز کانالی برای دیدهشدن محصول در برابر کاربری است که قصد خرید دارد. استفادهٔ آگاهانه از این بستر یعنی علاوه بر قیمت، هویت و سابقهٔ فروشنده، مشخصات دقیق محصول و شرایط ارسال و پشتیبانی را نیز بررسی کنیم.